Yeni emeklilik reformu yolda

8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigorta girişi yapıldığı için Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan milyonlarca vatandaş için umut verici gelişmeler yaşanıyor. Kamuoyunda “kademeli emeklilik” olarak adlandırılan yeni formül, özellikle 2000 ile 2008 yılları arasında işe başlayanlar için emeklilik kapısını aralamaya hazırlanıyor.

Kademeli emeklilik sistemi nasıl işleyecek

Masadaki yeni düzenleme, EYT’yi çok küçük farklarla kaçıranlar için adaletli bir geçiş süreci sunmayı hedefliyor. Mevcut sistemde 1999 sonrası girişliler için yaş şartı birdenbire yükselirken, yeni modelde sigorta başlangıç tarihine göre esnek bir yaş skalası oluşturulması planlanıyor.

Bu çalışma kapsamında öne çıkan başlıklar şunlar:

• SSK ve Bağ-Kur dengesi: 7000 prim gününü dolduranlar için kademeli bir yaş indirimi gündemde.

• Yaş esnepliği: EYT’deki gibi yaş şartının tamamen kalkması beklenmese de, emeklilik yaşının 50-52 bandına çekilmesi en güçlü ihtimaller arasında.

• Kısmi emeklilik avantajı: 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günü olanlar için yaş haddinde iyileştirmeler yapılması masada.

Bağ-Kur ve küçük esnaf için müjde

Düzenlemenin en kritik ayaklarından birini prim eşitlemesi oluşturuyor. Özellikle küçük esnafın üzerindeki prim yükünü hafifletecek şu adımlar bekleniyor:

1. 7200 gün formülü: Bağ-Kur’lular için 9000 gün olan prim şartının 7200 güne düşürülmesiyle 5 yıl erken emeklilik imkanı doğacak.

2. Yanında az işçi çalıştıranlar: 10 kişiden az personeli olan işletme sahipleri bu avantajdan öncelikli olarak yararlanabilecek.

Kadın çalışanlar ve ev hanımları unutulmadı

Yeni reform paketi, sosyal güvenceyi tabana yaymak amacıyla kadınlara özel ayrıcalıklar da içeriyor:

• Doğum borçlanmasında genişleme: Üç çocuğa kadar borçlanma hakkı sayesinde kadın çalışanlar, emeklilik tarihlerini ciddi oranda öne çekebilecek.

• Ev hanımlarına prim desteği: İsteğe bağlı sigorta yaptıran ev hanımlarının prim ödemelerinin üçte birini devlet karşılayacak. Bu destek, Aile ve Gençlik Bankası aracılığıyla finanse edilecek.

Gözler torba yasada

2026 yılının ilk çeyreğinde Meclis gündemine gelmesi beklenen yeni torba yasa, kademeli emeklilik bekleyenler için belirleyici olacak. Eğer düzenleme yasalaşırsa, 2000 sonrası sigortalı olanlar için mevcut emeklilik tarihinde 5 ile 7 yıl arasında bir erkene çekilme söz konusu olabilecek.

Süreçle ilgili teknik çalışmalar devam ederken, milyonlarca çalışan hak kaybının giderilmesi için TBMM’den gelecek nihai kararı bekliyor.

Kademeli emeklilikte beklenen takvim

EYT düzenlemesinin ardından milyonlarca çalışanın gündemine oturan kademeli emeklilik konusunda SGK uzmanlarından kritik değerlendirmeler gelmeye devam ediyor. Özellikle 1999 sonrası sigorta girişi olanların heyecanla beklediği yasal düzenleme için Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, gerçekçi bir takvim ve kapsam analizi sundu.

Emeklilikte çukur etkisi ve mağduriyetler

9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında iş hayatına atılan vatandaşlar, bir günle EYT hakkını kaçırmanın getirdiği büyük yaş farkından şikayetçi. Uzmanlar bu durumu “çukur etkisi” olarak tanımlıyor; çünkü mevcut yasalara göre bazı çalışanlar emekli olabilmek için 2035-2040 yıllarını beklemek zorunda kalıyor. Bu adaletsizliğin giderilmesi için kamuoyunda oluşan baskı, düzenlemenin her geçen gün daha fazla konuşulmasına neden oluyor.

Düzenlemenin kapsamı genişliyor mu

İsa Karakaş’a göre yeni düzenleme sadece tarih aralığıyla sınırlı kalmayabilir. Masadaki senaryolar arasında şunlar yer alıyor:

• Staj ve çıraklık sigortası: Özellikle kadın çalışanlar için staj dönemlerinin emeklilik başlangıcı sayılması büyük bir avantaj yaratabilir.

• Borçlanma hakları: Askerlik ve doğum borçlanmalarının emeklilik yaşını öne çekme konusundaki etkisinin artırılması planlanıyor.

• Dolaylı etkilenen milyonlar: Düzenleme doğrudan 4,5 milyona yakın kişiyi ilgilendirse de, ailelerle birlikte yaklaşık 10 milyon kişilik bir kitle bu yasadan etkilenecek.

Kademeli emeklilik yasası ne zaman çıkar

Her ne kadar sosyal medyada düzenlemenin çok yakın olduğu konuşulsa da, SGK uzmanı Karakaş daha temkinli bir tarih verdi. Ekonomik göstergeler ve bütçe planlamaları göz önüne alındığında, düzenlemenin 2025 yılı içerisinde yasalaşması zor görünüyor.

Karakaş’ın öngörüsüne göre, kademeli emeklilik yasasının TBMM gündemine gelmesi ve yasalaşması için en erken tarih 2027 yılı. Bu tarihin seçim atmosferine girilecek bir döneme denk gelmesi, yasanın çıkma ihtimalini güçlendiren en önemli faktör olarak değerlendiriliyor.

Bekleme sürecinde ne yapılmalı

Uzmanlar, kademeli emeklilik yasasını bekleyen vatandaşlara şu tavsiyelerde bulunuyor:

1. Hizmet dökümlerinizi kontrol edin: Sigorta başlangıç tarihleriniz ve prim gün sayılarındaki eksiklikleri şimdiden tespit edin.

2. Borçlanma imkanlarını araştırın: Mevcut yasalar çerçevesinde yapılabilecek borçlanmaların emeklilik tarihinize etkisini bir uzmandan öğrenin.

3. Kamuoyu gündemini takip edin: Düzenlemenin yasalaşması için toplumsal talebin canlı tutulması, siyasi iradenin karar alma sürecini hızlandırabilir.